Mentoring psychodietetyczny

Wychodzenie z zaburzeń odżywiania mentoring

Czym jest mentoring psychodietetyczny?

Mentoring to usługa pomocowa i edukacyjna. Mentorem jest osoba posiadająca nie tylko dużą wiedzę, ale także osobiste doświadczenie w danej dziedzinie (lived experience). Dzięki temu w swojej pracy mentoringowej może przekazywać klientowi (mentee) zarówno informacje uzyskane w trakcie studiów czy szkoleń, jak i praktyczne wnioski wyciągnięte z własnej historii. W ten sposób mentee uczy się na realnych sukcesach i błędach mentora.

Mentoring psychodietetyczny jest rodzajem mentoringu. Tutaj mentor i mentee pracują nad wspólnie ustalonym celem psychodietetycznym, np. poprawą relacji z jedzeniem, ciałem lub ruchem (cele są szczegółowe i indywidualne). Mentor pomaga mentee przejść drogę, którą sam przeszedł w przeszłości. Towarzyszy mu i wspiera go. Doradza najlepsze w jego ocenie rozwiązania i ostrzega przed konsekwencjami ryzykownych decyzji. Jednocześnie szanuje fakt, iż droga mentee może różnić się od jego drogi, ponieważ ostatecznie każdy podąża unikalną ścieżką.

Mentoring psychodietetyczny opiera się na dobrowolności, równości mentora i mentee oraz wspólnej odpowiedzialności za osiągnięcie celu. Każdy ma jasno wyznaczoną rolę w procesie i wypełnia swoje zadania. Dodatkowo aby mentoring przynosił efekty, istotna jest jakość relacji między mentorem a mentee. To szalenie ważne, aby wybrać swojego mentora starannie – tylko w oparciu o zaufanie, poczucie bezpieczeństwa i współpracę można iść ramię w ramię aż do celu.

Mentoring w wychodzeniu z zaburzeń odżywiania pozwala uczyć się na sukcesach i błędach mentora, który przeszedł tę samą drogę.

Zaburzenia odżywiania mentoring

Dla kogo jest mentoring psychodietetyczny?

Cenisz wiedzę specjalistów, z którymi miałaś do tej pory do czynienia, ale boli Cię to, że nie potrafią zrozumieć, z czym dokładnie się zmagasz? Problem ten rozwiązuje mentoring. Wsparcie mentoringowe opiera się właśnie na tym, że mentor sam doświadczył tego, przez co przechodzisz dzisiaj Ty. Potrafi dogłębnie zrozumieć Twoje położenie, ponieważ kiedyś znajdował się w tym samym miejscu i przeżywał te same lub bardzo podobne trudności. Ostatecznie je pokonał, a dziś może służyć Ci swoimi doświadczeniami pomyłek, upadków, błędów, powrotów do walki, sukcesów i finalnego osiągnięcia celu.

Mentoring psychodietetyczny jest dla Ciebie, jeśli:

  • potrzebujesz kogoś, kto naprawdę Cię zrozumie, bo przeszedł przez to samo co Ty
  • cenisz zarówno wiedzę, jak i osobiste doświadczenie
  • chcesz uczyć się na cudzej historii – cudzych błędach i sukcesach
  • chcesz czerpać nie tylko z oficjalnych zaleceń psychodietetycznych, ale także z osobistych doświadczeń kogoś podobnego do Ciebie
  • chcesz móc zapytać hej, czy ta metoda naprawdę działa? albo jak sobie poradziłaś z tą trudnością?
  • chcesz korzystać ze sprawdzonych, przetestowanych rozwiązań
  • zależy Ci na relacji partnerskiej, w której wraz z mentorem tworzycie team i współpracujecie dla osiągnięcia celu
  • zależy Ci na relacji równościowej, w której specjalista nie stoi ponad Tobą ani nie uważa, że jest lepszy od Ciebie
  • współpracujesz z innymi specjalistami, ale chcesz rozszerzyć zespół o kogoś, kto będzie Ci bliski ze względu na wspólne doświadczenie
  • podjęłaś decyzję o samopomocy i szukasz wsparcia na tej drodze
  • wierzysz, że wyzdrowienie jest możliwe, i jesteś zdecydowana, by o siebie zawalczyć – potrzebujesz jedynie doświadczonego towarzysza

Mentoring psychodietetyczny – filary

ZAUFANIE

Zaufanie to absolutna podstawa mentoringu psychodietetycznego. Kiedy zgłaszasz się do mnie po pomoc, jako mentorka wierzę w Twoje słowa. Wierzę w trudności, o których mi opowiadasz. Wierzę również w dane na temat Twojego zdrowia, które mi podajesz. Ufam Ci, że jeśli przychodzisz do mnie na mentoring, chcesz wyjść z zaburzeń odżywiania. A żeby to zrobić, Ty także musisz mi ufać i mówić prawdę.

BEZPIECZEŃSTWO

Poczucie bezpieczeństwa, podobnie jak wzajemne zaufanie, powinno być podstawą naszej relacji mentoringowej. Powinnaś czuć, że możesz mi powiedzieć wszystko i nie zostaniesz oceniona ani skrytykowana, a Twoje słowa nie wyjdą poza ramy naszych spotkań. Uważam, że tylko w atmosferze bezpieczeństwa, szacunku i zrozumienia będziesz w stanie się otworzyć, a wówczas ja będę mogła pomóc Ci najlepiej, jak potrafię.

WSPÓŁPRACA

Mentoring psychodietetyczny to partnerstwo, a partnerstwo to współpraca. Chociaż w relacji mentoringowej mamy różne zadania (np. moje to przekazywanie wiedzy i dzielenie się doświadczeniem), jesteśmy współodpowiedzialne za osiągnięcie celu. Potrzebujemy Twojego zaangażowania w proces wychodzenia z zaburzeń odżywiania i wkładania serducha w walkę o siebie, abyśmy na końcu mogły świętować sukces.

Mentoring psychodietetyczny w zaburzeniach odżywiania

Jaka jest rola mentoringu w zaburzeniach odżywiania?

Mentor nie jest lekarzem ani nie wykonuje innego zawodu medycznego. Z tego powodu mentoring nie jest świadczeniem medycznym i nie spełnia definicji leczenia zaburzeń odżywiania. Natomiast mentor może stanowić pomoc i wsparcie dla osoby wychodzącej z zaburzeń odżywiania – czy to z zespołem specjalistów, czy to samodzielnie. Towarzyszy jej w procesie, uważnie słucha i dzieli się osobistym doświadczeniem. Może radzić, dawać wskazówki i ostrzegać, lecz niczego nie narzuca. Dobry mentor zawsze bierze pod uwagę indywidualną historię mentee i uwzględnia ją w swoich radach.

Mentoring w wychodzeniu z zaburzeń odżywiania nie jest zamiast psychoterapii, interwencji psychologicznych, spotkań z psychiatrą ani żadnych innych usług medycznych. W zależności od typu zaburzeń odżywiania, stanu zdrowia oraz indywidualnych potrzeb i preferencji mentoring psychodietetyczny może stanowić doskonałe uzupełnienie. Może też być formą wsparcia w przypadku samopomocy, jeśli zdecydowałaś się na tę drogę.

W czasie mentoringu psychodietetycznego mentee zdobywa wiedzę o zaburzeniach odżywiania i wychodzeniu z nich. Otrzymuje ćwiczenia i zadania do wykonania, choć może też proponować swoje – w końcu to współpraca na równych warunkach. Mentor wspiera mentee psychicznie i emocjonalnie. Pozostaje uważny na jego stan i samopoczucie, tak aby w razie kryzysu zareagować i skierować go do odpowiedniego specjalisty, np. psychiatry.

Mentoring psychodietetyczny spotkania

Na czym polega mentoring w wychodzeniu z zaburzeń odżywiania?

W praktyce mentoring w wychodzeniu z zaburzeń odżywiania to regularne, zwykle cotygodniowe spotkania, sesje, konsultacje, rozmowy – możesz je nazywać tak, jak Ci pasuje. W trakcie psychodietetycznych spotkań mentoringowych rozmawiamy, omawiamy Twoje ostatnie doświadczenia i zadania domowe, zastanawiamy się nad kolejnymi krokami. Mogę dzielić się swoim doświadczeniem, gdy widzę ku temu powód, a Ty możesz pytać o nie sama – kiedy tylko chcesz. Dyskutujemy nad różnymi metodami, rozważamy hipotezy i stawiamy czoła nowym wyzwaniom. Przez cały czas posuwamy się naprzód, ku wyjściu z zaburzeń odżywiania i odzyskaniu pełnej wolności w głowie.

Z mojej perspektywy mentoring w zaburzeniach odżywiania to jednocześnie proces, współpraca i relacja.

  • PROCES, bo wychodzenie z zaburzeń odżywiania zwykle jest długie i skomplikowane, dlatego wymaga adekwatnego czasu. Niekiedy zajmuje miesiące, niekiedy wręcz lata.
  • WSPÓŁPRACA, gdyż w pojedynkę niczego się nie osiągnie. Nawet osoby wybierające samopomoc korzystają z jakichś form wsparcia, nigdy nie działają zupełnie same.
  • RELACJA, ponieważ mentor i mentee muszą stanowić zgrany team. Równość w relacji oznacza, że muszą czuć się przy sobie komfortowo i nie mogą bać się mówić sobie prawdy.
Mentoring zaburzenia odżywiania wychodzenie

Mentoring psychodietetyczny – cele i efekty

W mentoringu psychodietetycznym fajne jest to, że ustalamy sobie cele wspólnie. Ja mogę coś zaproponować, Ty coś proponujesz, a następnie dyskutujemy o tym i decydujemy, co wygrywa i dlaczego. Mimo iż cel ostateczny to oczywiście wyjście z zaburzeń odżywiania, różne osoby definiują ten moment na różne sposoby – z tego powodu omówienie i zanotowanie konkretów jest superważne. Ponadto ustalamy cele pośrednie, które odmierzają nam pokonane etapy.

Po drodze odnotowujemy także efekty. Co ważne, nie zawsze są one spójne z celami. Często w procesie wychodzenia z zaburzeń odżywiania osiągamy efekty, o których nawet nie pomyślałyśmy lub które wydawały się poza naszym zasięgiem. To bardzo przyjemne momenty, których życzę Ci jak najwięcej!

Oto przykładowe cele, nad którymi pracujemy podczas mentoringu, oraz efekty, które często towarzyszą procesowi wychodzenia z zaburzeń odżywiania:

  • jedzenie dowolnych produktów bez lęku i poczucia winy
  • aktywność fizyczna dla przyjemności, bez przymusu
  • zdrowa relacja z ciałem: pozytywna lub neutralna
  • samoocena oparta na tym, jakim człowiekiem jesteś, a nie jak wyglądasz, ile ważysz lub co jesz
  • brak szkodliwych restrykcji w odżywianiu, brak kompulsywnych zachowań, brak kompensowania posiłków
  • zero obsesji na punkcie wagi, jedzenia czy ruchu
  • poprawa zdrowia, samopoczucia i jakości życia
  • odbudowanie masy ciała, odzyskanie miesiączki, poprawa gęstości kości (w tym wyjście z osteoporozy)
  • regulowanie emocji w zdrowy, wspierający sposób
  • powrót do beztroskiego życia towarzyskiego

Mentoring w praktyce – jak przebiega mentoring w zaburzeniach odżywiania?

Mentoring w wychodzeniu z zaburzeń odżywiania może być długim, wielomiesięcznym procesem. Na początku jednak nie musisz o tym myśleć. Na tym etapie z Twojej perspektywy mentoring psychodietetyczny to pierwsza konsultacja online. Umów się na spotkanie w pasującym Ci terminie… i tyle, gotowe.

  • Umów spotkanie i upewnij się, że Twój sprzęt działa

Na pierwsze psychodietetyczne spotkanie mentoringowe nie musisz przygotowywać się w żaden specjalny sposób. Znajdź wygodny, cichy kącik w domu lub innym miejscu, w którym przebywasz. Zadbaj o stabilne połączenie internetowe. Przetestuj kamerkę, mikrofon i głośnik/słuchawki – szkoda, żeby niedziałający sprzęt zabrał nam część cennego czasu spotkania.

  • Opowiedz mi, kim jesteś i jaką masz historię

Zaufaj mi na tyle, na ile chcesz i możesz. Opowiedz, co Cię do mnie sprowadza. Z czym się zmagasz, jak długo, jakie są tego konsekwencje. Nie musisz mieć przygotowanego planu spotkania, w razie czego ja Cię poprowadzę. Natomiast jeśli masz ochotę zrzucić z siebie cały ciężar zaburzeń odżywiania od razu, nie ma problemu. Jestem tu dla Ciebie i dopasuję się do Twoich potrzeb.

  • Podejmij decyzję, czy mentoring jest dla Ciebie

Po pierwszym spotkaniu przedstawię Ci moje propozycje. To będzie czas dla Ciebie na przemyślenia. Jeśli poczułaś, że mamy vibe i chcesz ze mną współpracować, super. Jeżeli chciałabyś zaproponować coś od siebie, śmiało. Od strony organizacyjnej ustalimy sobie częstotliwość spotkań i warunki współpracy.

  • Wyjdź z zaburzeń odżywiania ze wsparciem mentorki

Potem czeka nas długofalowy mentoring w zaburzeniach odżywiania. Rozmowy, pytania, odpowiedzi, testy, eksperymenty. Raz łzy i załamania, innym razem uśmiechy od ucha do ucha i tańce z radości. Tak wygląda realistyczny proces wychodzenia z zaburzeń odżywiania. Bywa trudny i niejednokrotnie budzi chęć poddania się, rzucenia wszystkiego w cholerę i wrócenia w objęcia choroby. Moją rolą jest stanie w takich chwilach obok Ciebie, trzymanie Cię za rękę i przypominanie, że dasz radę, a wyjście z zaburzeń odżywiania jest możliwe i warte włożonego trudu.

Mentoring w zaburzeniach odżywiania: współpraca czy pojedyncze spotkanie?

Współpraca mentoringowa

Psychodietetyczna współpraca mentoringowa to przemyślany, zaplanowany proces osiągania wspólnie ustalonego celu. W przypadku wychodzenia z zaburzeń odżywiania pracujemy nad dokonaniem korzystnych zmian w zachowaniu i sposobie myślenia. W procesie mentoringowym dążymy do poprawy dobrostanu, samopoczucia i samooceny w relacji z jedzeniem, ciałem i ruchem.

Od strony organizacyjnej psychodietetyczna współpraca mentoringowa to cykl zaplanowanych, przemyślanych spotkań.

Współpraca mentoringowa to:

  • Wsparcie merytoryczne, psychiczne i emocjonalne w wychodzeniu z zaburzeń odżywiania
  • Korzystanie z osobistego doświadczenia osoby, która wyszła z zaburzeń odżywiania
  • Regularne spotkania mentoringowe i pozostawanie w kontakcie między sesjami

Dla kogo?

  • Chcę mieć wsparcie w procesie wychodzenia z zaburzeń odżywiania
  • Chcę uczyć się na historii błędów i sukcesów osoby, która wyszła z zaburzeń odżywiania
  • Próbowałam już sama, ale nie wyszło, więc potrzebuję kogoś do pomocy

Spotkanie mentoringowe (pojedyncze)

Chcesz otrzymać poradę i wsparcie dotyczące Twojej sytuacji, ale jeszcze nie wiesz, czy zdecydujesz się na współpracę mentoringową? Zależy Ci na tym, aby najpierw sprawdzić, czy mamy vibe i czy czujesz się ze mną komfortowo? Zapraszam na pojedyncze spotkanie wstępne, na którym postaram się rozwiać wszystkie Twoje wątpliwości.

Od strony organizacyjnej pojedyncze spotkanie może być pierwszym i zarazem ostatnim, jakie odbędziemy, albo może stanowić pierwsze spotkanie mentoringowe w ramach dłuższej współpracy.

Pojedyncze spotkanie mentoringowe to:

  • Możliwość uzyskania odpowiedzi na swoje pytania – w takim zakresie, w jakim pozwoli nam na to czas spotkania
  • Dobra okazja do sprawdzenia, czy komfortowo się ze mną czujesz i chcesz, abym to ja towarzyszyła Ci w wychodzeniu z zaburzeń odżywiania
  • Szansa na przekonanie się, czy mentoring psychodietetyczny to taka forma wsparcia, która Ci odpowiada

Dla kogo?

  • Nie wiem, czy mentoring psychodietetyczny jest dla mnie
  • Chcę sprawdzić, czy to Ty jesteś dla mnie właściwym wsparciem i mentorką
  • Mam konkretne, jednorazowe pytanie lub inną jednorazową kwestię do omówienia

Mentoring psychodietetyczny dla Ciebie

Nie jesteś pewna, czy Twój przypadek nadaje się na mentoring psychodietetyczny w wychodzeniu z zaburzeń odżywiania? Nie musisz umawiać spotkania, aby mnie o to zapytać 🙂 Wyślij mi wiadomość z opisem swojej sytuacji i pytaniem, czy jestem w stanie Ci pomóc. Jeżeli tak, zaproszę Cię na sesję mentoringową. Jeśli nie, wskażę Ci specjalistów, którzy udzielą Ci właściwej pomocy.

Mentoring psychodietetyczny nie jest psychoterapią i na odwrót – psychoterapia nie jest mentoringiem psychodietetycznym. Mentor to osoba, która posiada osobiste doświadczenie wyjścia z zaburzeń odżywiania. Od psychoterapeuty nie wymaga się tego. Bazuje on na wiedzy uzyskanej podczas szkolenia w akredytowanej szkole psychoterapii, psychoterapii własnej oraz superwizji. Mentor natomiast bazuje na wiedzy uzyskanej zarówno w czasie edukacji (np. studiów, szkoleń, kursów), jak i we własnym procesie wychodzenia z zaburzeń odżywiania. W zależności od przebytej edukacji mentor może wykorzystywać narzędzia używane również w psychoterapii (np. ja byłam na studiach i kursie warsztatowym z psychodietetyki z elementami psychoterapii), natomiast nie oznacza to, że prowadzi psychoterapię.

W zależności od typu zaburzeń odżywiania, stanu zdrowia oraz indywidualnych potrzeb i preferencji mentoring psychodietetyczny może być wystarczającym wsparciem w procesie wychodzenia z zaburzeń odżywiania. Myślę o sytuacji, w której osoba z zaburzeniami odżywiania zdecydowała się na samopomoc i potrzebuje jedynie kogoś do konsultowania swoich pytań i wątpliwości lub po prostu poczucia, że nie jest sama i ktoś rozumie, przez co przechodzi. Nie oznacza to jednak, że mentoring „zastępuje” psychoterapię. To inne usługi, które nie są wzajemnie wymienne. Można korzystać z jednej z nich lub obu naraz. Warto mieć świadomość, iż psychoterapia stanowi oficjalną, rekomendowaną formę leczenia zaburzeń odżywiania. Szczególnie w ciężkich przypadkach zaburzeń odżywiania psychoterapia staje się niezbędna, podobnie jak konieczne jest udanie się do psychiatry.

Nie, to nie jest to samo. Psychodietetyk ma wiedzę i wykształcenie psychodietetyczne. Psychodietetyka to dziedzina interdyscyplinarna, łącząca elementy psychologii i dietetyki w celu wspierania w poprawie relacji z jedzeniem, ciałem i ruchem. Mentor z kolei ma własne doświadczenie przejścia zaburzeń odżywiania. Jego wiedza jest praktyczna. W moim przypadku obie role łączą się, ponieważ jestem mentorką z wykształceniem psychodietetycznym.

Mentoring psychodietetyczny to skuteczne narzędzie wsparcia w procesie wychodzenia z zaburzeń odżywiania. Nie jest jednak procesem leczniczym ani magicznym – mentor nie udziela świadczeń medycznych, a także pomimo ogromnych chęci nie jest w stanie wykonać pracy za osobę chorującą. To ta osoba odpowiada za swój los i dobrostan. Podejmuje decyzję, w jaki sposób chce wychodzić z zaburzeń odżywiania, a następnie zgłasza się do mentora po pomoc. Mentoring psychodietetyczny może stać się elementem uzupełniającym leczenie zaburzeń odżywiania, np. z psychiatrą i psychoterapeutą. Mentor może też udzielać wsparcia osobie, która podjęła decyzję o samopomocy. Na Zachodzie mentoring (recovery coaching) funkcjonuje jako osobna, niekiedy samowystarczalna forma pomocowa w wychodzeniu z zaburzeń odżywiania. W mojej historii anoreksji mentoring okazał się game changerem, dlatego jestem jego ogromną fanką i w ten sam sposób chcę pomagać innym.

Mentoring (psychodietetyczny lub jakikolwiek inny) jest procesem długotrwałym. W przypadku mentoringu w zaburzeniach odżywiania dochodzi do tego kwestia samego procesu wychodzenia z zaburzeń odżywiania, który potrafi trwać od kilku miesięcy do kilku lat. Czy to oznacza, że masz korzystać z mentoringu psychodietetycznego przez cały ten czas? Możesz, jeśli będziesz czuła, że wciąż czerpiesz z procesu wartość. Ale wcale nie musisz. Pamiętaj, że to forma wsparcia, którą wybierasz dobrowolnie i która ma służyć w pełni Tobie. Możesz korzystać z mentoringu tak długo, jak potrzebujesz. Jeśli w pewnym punkcie drogi uznasz, że wiesz, co robić, czujesz się stabilnie i poradzisz sobie sama, możemy się pożegnać lub zmniejszyć częstotliwość spotkań. Ostatecznie mentoring to relacja indywidualna, dopasowana do historii, potrzeb i możliwości konkretnego człowieka – Ciebie. Jako mentorka na pewno nie zostawię Cię w potrzebie, ale też nie będę trzymała Cię na siłę. Kiedy poczujesz się pewnie, będziesz wiedziała, że czas pójść swoją drogą.

Odpowiadając krótko: nie. Po pierwsze jedno spotkanie to jeszcze nie mentoring. Mentorem jest się dla osoby, z którą ma się zbudowaną relację. Takie spotkanie nazwałabym raczej konsultacją psychodietetyczną z ewentualnymi elementami dzielenia się osobistym doświadczeniem mentora. Po drugie jedno spotkanie to stanowczo za mało, by dało się na jego bazie zbudować trwałą zmianę. Z tego powodu na pojedyncze spotkanie zapraszam przede wszystkim osoby, które nie są pewne, czy mentoring jest dla nich lub czy ja odpowiadam im charakterem i sposobem bycia jako mentorka. Na pojedynczym spotkaniu możemy również omówić Twoje jednorazowe pytania i wątpliwości, natomiast z góry uprzedzam, że jeśli Twoja sytuacja jest złożona, jedno spotkanie może nie być wystarczające do omówienia zagadnienia w pełni. Mogę też popełnić błąd w odpowiedzi, biorąc pod uwagę fakt, iż będę dysponowała okrojonymi danymi przekazanymi przez Ciebie. Zdecydowanie zachęcam do zapisania się na pełny mentoring psychodietetyczny.

Tak, przy czym z pewnymi zastrzeżeniami. Po pierwsze nie pracuję z osobami poniżej piętnastego roku życia. Po drugie każda osoba poniżej osiemnastego roku życia musi powiadomić o chęci uczestniczenia w mentoringu psychodietetycznym swojego opiekuna prawnego, np. rodzica, oraz uzyskać od niego zgodę na piśmie. Po trzecie preferuję odbycie pierwszego spotkania zarówno z przyszłym mentee, jak i z jego rodzicem. Zależy mi na przejrzystości, uczciwości i wzajemnej współpracy. Zwłaszcza że w przypadku procesu wychodzenia z zaburzeń odżywiania osób niepełnoletnich rodzice odgrywają ogromną rolę jako najbliższe wsparcie. Oczywiście taka osoba na pierwszym spotkaniu nie musi opowiadać o szczegółach swojego problemu przy rodzicu – tutaj również obowiązują zasady poufności, zaufania i bezpieczeństwa.

Jestem głęboko przekonana, że proces odchudzania nie tylko nie idzie w parze z procesem wychodzenia z zaburzeń odżywiania, ale także mu szkodzi. Uważam, że wychodzenie z zaburzeń odżywiania wymaga ogromu zaangażowania i nie jest czasem na myślenie o redukcji masy ciała ani zmianie sylwetki. Priorytet stanowi odzyskanie wolności w głowie, ponieważ nie istnieje bezpieczny proces odchudzania, kiedy umysł pozostaje w sidłach zaburzeń odżywiania. Najpierw jedno, potem drugie. Dodatkowo ja nie zajmuję się stricte redukcją masy ciała. Pomagam w poprawie relacji z jedzeniem, ruchem i ciałem oraz trwałej zmianie nawyków, co oczywiście może poskutkować utratą wagi, natomiast nie jest ona celem.

Nigdy w życiu. I bynajmniej nie dlatego, że jestem przeciwna dietom (np. eliminacyjnym dla osób z nietolerancją konkretnego składnika bądź zdrowotnym dla osób z chorobą przewlekłą) albo jadłospisom jako takim. Uważam, że w pewnych warunkach mogą to być korzystne narzędzia pomocowe, również dla osób wychodzących z zaburzeń odżywiania. Natomiast moja filozofia pracy kłóci się z zalecaniem podopiecznym konkretnych diet albo układaniem dla nich jadłospisów. Jak najbardziej mogę być w procesie mentoringowym z osobami, które jednocześnie współpracują z dietetykiem klinicznym i korzystają z gotowych jadłospisów. Po prostu sama ich nie układam ani nie rekomenduję.